Mustafakemalpaşa ilçe merkezinde bulunan ve yapımı 1927 yılında tamamlanan, halk arasında "1 No'lu Köprü" olarak bilinen yaklaşık 100 yıllık köprünün mevcut yapısal durumu ve depreme karşı dayanıklılığı merak konusu oldu.
Mustafakemalpaşa'nın kırsal Çeltikçi Mahallesi ile Karacabey'in Ovaesemen Mahallesi'ni birbirine bağlayan Çeltikçi Köprüsü'nde iki tabliye arasında yaklaşık 20 santimetrelik açıklık meydana geldi. 1973 yılında yapılan, 151 metre uzunluğunda ve yaklaşık 5 metre genişliğindeki köprü, jandarma ekiplerinin aldığı güvenlik tedbirlerinin ardından araç ve yaya trafiğine kapatıldı.
53 yıllık Çeltikçi Köprüsü'nde yaşanan olayın ardından gözler bu kez Mustafakemalpaşa ilçe merkezindeki tarihi köprüye çevrildi.
1 NO'LU KÖPRÜ 100 YAŞINA YAKLAŞIYOR
Mustafakemalpaşa Belediyesi'nin resmi tarihçesine göre ilçedeki eski köprünün yapımına 1926 yılında başlandı ve yapı 1927 yılında tamamlandı. Dönemin Kaymakamı Ali Haydar Yücebaş tarafından yaptırılan köprü, 1906 yılında sel sularının yıktığı önceki köprünün yerine inşa edildi.
Aradan geçen 99 yılın ardından köprü bugün hâlâ ilçe merkezindeki ulaşımın önemli noktalarından biri olarak kullanılıyor.
Ancak Çeltikçi'de yaşanan olay, yıllardır kullanılan köprülerde yalnızca görünen bölümlerin değil, taşıyıcı sistemlerin de hangi durumda olduğunun düzenli olarak incelenmesinin önemini bir kez daha ortaya çıkardı.
KÖPRÜNÜN SAĞLAMLIĞI NE DURUMDA?
Son dönemde 1 No'lu Köprü'nün üzerindeki bazı kaplama ve plakaların yıpranması ve dökülmesi zaman zaman kamuoyunun gündemine gelirken, asıl önemli konu olan köprünün taşıyıcı sisteminin mevcut durumu konusunda kamuoyunun ulaşabildiği güncel ve kapsamlı bir teknik değerlendirme bulunup bulunmadığı merak ediliyor.
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: Köprünün yaklaşık 100 yıllık olması tek başına yapının güvensiz olduğu anlamına gelmiyor. Aynı şekilde dışarıdan sağlam görünmesi de taşıyıcı sisteminin günümüz koşullarında yeterli olduğunu tek başına göstermiyor.
Bunun cevabı ancak uzman ekiplerin yapacağı ayrıntılı mühendislik incelemesiyle ortaya konulabilir.
Köprünün taşıyıcı elemanlarının durumu, yıllar içerisinde meydana gelen malzeme kayıpları, korozyon, temel ve ayakların durumu, suyun oluşturabileceği oyulmalar, geçmişte yapılan onarımlar, artan araç yükleri ve deprem performansı gibi birçok başlığın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
ÜST BÖLÜMDE DE AÇILMA VAR
Köprünün estetik olarak değerlendirilmesi yapılırken, asfalt bölümdeki açılmada özellikle özel günlerde yapılan yürüyüşlerde gözden kaçmıyor.
DEPREME KARŞI DAYANIKLILIĞI NE?
Konuyu daha önemli hale getiren bir başka unsur ise Mustafakemalpaşa'nın deprem gerçeği.
MTA'nın çalışmalarında Bursa'daki önemli diri faylar arasında Mustafakemalpaşa Fayı da sayılıyor. Bölgenin çok sayıda fayın etkisi altında karmaşık bir tektonik yapıya sahip olduğu bilimsel çalışmalarda belirtiliyor.
1927 yılında yapılan ve günümüzde de aktif olarak kullanılan 1 No'lu Köprü açısından sorulması gereken önemli sorulardan biri de şu:
Yaklaşık bir asır önce inşa edilen köprünün olası güçlü bir deprem karşısındaki performansı günümüz mühendislik kriterlerine göre incelendi mi?
ÇELTİKÇİ'DEKİ OLAYDAN SONRA BU SORULAR CEVAP BEKLİYOR
Çeltikçi Köprüsü'nde yaşanan olay herhangi bir can kaybı yaşanmadan fark edilerek köprünün ulaşıma kapatılmasıyla kontrol altına alındı. Ancak yaşananlar, mevcut köprülerin sorun ortaya çıktıktan sonra değil, sorun oluşmadan önce kontrol edilmesinin önemini gösterdi.
Şimdi Mustafakemalpaşa kamuoyu açısından 1 No'lu Köprü için bazı sorular cevap bekliyor:
Köprü en son ne zaman kapsamlı bir yapısal incelemeden geçirildi? Taşıyıcı sistemine ilişkin güncel bir performans veya dayanıklılık raporu var mı? Köprünün ayakları, temelleri ve taşıyıcı elemanlarında ayrıntılı inceleme yapıldı mı? Günümüzdeki araç trafiğinin oluşturduğu yükler dikkate alınarak taşıma kapasitesi ölçüldü mü? Deprem performansı analiz edildi mi? Güçlendirme veya kapsamlı bakım ihtiyacı bulunuyor mu?
Bunların cevaplarının teknik inceleme ve yetkili kurumların açıklamalarıyla ortaya konulması gerekiyor.
100 YILLIK MİRASIN KORUNMASI DA GÜVENLİK KADAR ÖNEMLİ
1 No'lu Köprü yalnızca bir ulaşım yapısı değil, Mustafakemalpaşa'nın yaklaşık bir asırlık kent hafızasının da önemli parçalarından biri.
1926 yılında yapımına başlanıp 1927'de tamamlanan köprü, Cumhuriyet'in ilk yıllarından bugüne ilçenin değişimine tanıklık etti.
Bu nedenle yapılacak kapsamlı bir inceleme yalnızca olası risklerin belirlenmesi açısından değil, tarihi yapının gelecek kuşaklara güvenli şekilde aktarılması açısından da önem taşıyor.
Çeltikçi Köprüsü'nde meydana gelen olayın ardından artık soru açık:
Mustafakemalpaşa'nın yaklaşık 100 yıllık 1 No'lu Köprüsü bugün ne kadar güvenli?
Bu soruya verilecek en sağlıklı cevap ise söylentilerden veya dışarıdan yapılan gözlemlerden değil, kapsamlı bir mühendislik incelemesinden çıkacak.
