Zirai don ve kuraklığın yanı sıra iktidarın yıllardır uyguladığı tarım politikalarının bitkisel üretimi bir önceki yıla göre 16 milyon ton aşağı çektiğini belirten Sarıbal, aynı dönemde hayvansal üretimde oluşan açığın ithalatla kapatılmaya çalışıldığını söyledi. Yılın ilk 11 ayında 674 bin baş canlı hayvan ve 56 bin ton kırmızı et ithal edildiğini hatırlatan Sarıbal, bu ithalat için 1,5 milyar dolar ödendiğini ancak buna rağmen halkın ucuz et yiyemediğini ifade etti. 2025 yılında şap hastalığının hayvancılığı sert biçimde vurduğunu belirten Sarıbal, hastalığın ekonomiye vereceği zararın yıllık 4,1 milyar dolar, yani yaklaşık 162 milyar TL olarak öngörüldüğünü söyledi.
Milletvekili Sarıbal, “2024’te 136,9 milyon ton olan bitkisel üretim, 2025’te yüzde 11,6 gerileyerek 121 milyon tona düştü. Ürün gruplarındaki gerileme tarla bitkilerinde yüzde 9, sebzelerde yüzde 1, meyvelerde ise yüzde 31 olarak açıklandı. Buna göre, yaklaşık üretim miktarları tarla bitkilerinde 68,1 milyon ton, sebzelerde 33,3 milyon ton, meyvelerde ise 19,6 milyon ton oldu. Buğday üretimi yüzde 13,7 oranında azalarak 18 milyon ton, arpa üretimi yüzde 25,9 oranında azalarak 6 milyon ton olarak gerçekleşti. Üretim nohutta yüzde 28,2, kırmızı mercimekte yüzde 38,3, yeşil mercimekte yüzde 58,1, yağ bitkilerinde yüzde 11,1, pamukta ise yüzde 13,7 oranında geriledi” diye konuştu.
SOYA VE MISIR İTHALATINDA CUMHURİYET DÖNEMİ REKORU
Sarıbal, 2025 yılında özellikle mısır ve soya ithalatında Cumhuriyet dönemi rekoru kırıldığını, bu yılın ilk 11 ayında 4,3 milyon ton mısır ve 3,7 milyon ton soya ithal edilerek 2,7 milyar dolar ödendiğini söyledi. 2025’te gümrük vergilerinin düşürülmesi ve sıfırlanmasıyla ithalatın rekor seviyeye çıktığını belirten Sarıbal, Cumhurbaşkanı kararına göre; dane mısırda yüzde 5 gümrük vergisi ile 19 Mart ve 1 Mayıs’ta 1’er milyon tonluk, yüzde 0 gümrük vergisi ile 14 Temmuz’da 500 bin tonluk, 8 Kasım’da 1 milyon tonluk olmak üzere toplam 3,5 milyon tonluk ithalat kararı alındı. Ayrıca 8 Kasım’da 1 milyon ton arpa ithalatı için gümrük vergisi sıfırlandı. Bakliyat, ayçiçeği tohumu ve ayçiçeği yağı ithalatı için gümrük vergileri düşürüldü. Bu ürünlerde üretim potansiyelini geliştirmek yerine ithalat kararları alınması, bir yandan çiftçimizin emeğini değersizleştirdi, öte yandan çok uluslu şirketlerin kasasına milyarlarca dolar aktarılmasına yol açtı” dedi.
1,5 MİLYAR DOLAR İTHALATA GİTTİ, HALK ET YİYEMEDİ
Yılın ilk 11 ayında 674 bin baş canlı hayvan ve 56 bin ton kırmızı et ithalatı yapıldığını belirten Sarıbal, bu ithalatın toplam maliyetinin 1,5 milyar dolara ulaştığını söyledi. Sarıbal, 2025 yılı itibarıyla sığır, manda ve keçi varlığının 2020 yılının gerisine düştüğünü ifade ederek, gerek kırmızı et gerekse süt üretimindeki artış hızının nüfus artış hızının altında kaldığını vurguladı. Hayvancılık desteklerinin tarımsal destekleme ödemeleri içindeki payının da gerilediğine dikkat çeken Sarıbal, “Bu oran 2020 yılında yaklaşık yüzde 36’dan 2025 yılında yüzde 17,7’ye düşürüldü. Birçok strateji belgesi ve proje açıkladılar. Üstelik son 16 yılda yoksul halkımızın 13,5 milyar dolarını Güney Amerika ve Avrupa’daki üreticilere aktardılar. Buna rağmen sorun çözülemedi. Çünkü bu iktidar üreticiyi değil ithalat lobilerini tercih etti” dedi.
ŞAP HASTALIĞININ ZARARI YILLIK 162 MİLYAR TL
Milletvekili Sarıbal, şap hastalığının yavru ve genç hayvanlarda ölüme neden olmasının yanı sıra et ve süt üretiminde ciddi düşüşlere yol açtığını vurguladı. Önceki Tarım Bakanının başkanlığını yaptığı bir vakıf tarafından yayımlanan raporda hastalığın ekonomiye vereceği zararın yıllık 4,1 milyar dolar, 162 milyar TL olarak öngörüldüğünü hatırlatan Sarıbal, bir diğer önemli sağlık tehdidinin ise kuş gribi olduğunu belirtti, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla yaklaşık 2,5 milyon kanatlı hayvanın itlaf edildiğini açıkladı.
