‘1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı’ olarak tescilli kilisede, can ve mal güvenliğini tehdit eden bölümlere yönelik yıkım çalışması gerçekleştirilerek, 120 yılık yapı tarihe karıştı.
BİR ASRI AŞAN YAPI, YILLARA YENİK DÜŞTÜ
Uluabat Gölü’nün güney havzasında, Mustafakemalpaşa merkezine yaklaşık 34 kilometre uzaklıkta bulunan kilise, Rum Ortodoks cemaatine ait olduğu belirtilen kaynaklara göre 1904 yılında inşa edildi. Hristiyanlıkta koruyucu bir azize olarak kabul edilen ‘Aziz Paraskeva’ya ithaf edilen tarihi yapı, Türkiye ve Yunanistan arasında 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması’na ek olarak yapılan nüfus mübadelesine kadar bölgedeki azınlık Hristiyanlarca kullanıldı.
Mübadele sonrası camiye dönüştürülen yapı, okul ve kıraathane olarak da kullanıldı. Batı cephesinde bulunan giriş kapısı üzerinde 1928 tarihi bulunan bina zaman içerisinde oldukça harap hale geldi.
YIKIMIN SINIRLARINI KURUL BELİRLEDİ
Geçmişte restorasyon seçeneği de gündeme gelen eski kilise için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Bursa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 22 Haziran 2026 tarihli ve 15440 sayılı kararı doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmanın kapsamı da net olarak belirlendi.
Kurul kararına göre, gerekli güvenlik önlemleri alınarak ve zemine herhangi bir müdahalede bulunulmadan, yalnızca zemin üzerinde can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturan kısımların yıkımı yapıldı. Çalışmalar, Bursa Büyükşehir Belediyesi Koruma, Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB) denetiminde, Mustafakemalpaşa Belediyesi sorumluluğunda gerçekleştirildi.
SON KİLİSENİN İZLERİ DE SİLİNDİ
Mimari özellikleriyle dikkat çeken Hagios Paraskeva Kilisesi, doğu-batı doğrultusunda bazilika planında inşa edildi. Naos bölümü ahşap sütunlarla üç nefe ayrılan yapının doğu duvarında yarım yuvarlak apsis ve iki yanında dikdörtgen nişler bulunuyordu. Güney cephesinde üç kemerli büyük bir pencere, batı cephesinde kare bir pencere, kuzey cephesinde ise üç basık kemerli pencere yer alıyordu. Yapının batı duvarında, eksenin kuzeyinde dikdörtgen bir kapı açıklığı bulunuyordu.
Mahalle camisinin karşısında bulunan kilise, Akçapınar meydanındaki Osmanlı döneminden kalan tarihi evlerle birlikte bölgenin geçmişine dair önemli izler taşıyordu. Hagios Pareskeva Kilisesi’nin yıkılmasıyla birlikte Mustafakemalpaşa’da geçmişten bugüne ulaşan son kilise yapılarından biri de ortadan kalktı.