Tarih: 10 Ocak 2026… Bugün “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü.” Bu gün, küresel anlamda kutladığımız bir gün değil. Bu, tamamen bize özgü, özel bir gün. Yani tamamen yerli ve millî… Aslında biz, bir yıl içinde aynı içerikte, üç farklı gün kutluyoruz.
1. “10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü”
2. “ 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı.”
3. “3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü.”
Şimdi gelelim bugün kutlanacak olan 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününe.” 10 Ocak 1961 tarih ve 212 sayılı Basın İş Kanunu” resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kanunla; gazetecilere; sigorta, izin, kıdem tazminatı, sendika, fazla mesai gibi haklar tanınmış ve çalışma koşullarını yeniden düzenlenmişti. İşçi adına tüm bu iyileştirmelerin getirilmiş olması gazete patronlarını rahatsız etti. Bu yasanın kendilerine yüklediği sorumluluğu yüklenmek istemediler. Çünkü hep yaptıkları gibi sendikasız, sigortasız işçi çalıştırmaya alışmışlardı.
Ülkenin en büyük dokuz gazetesinin sahipleri çıkarları savunmak için bir araya gelip tepkilerini bir ortak bildiriyle kamuoyuna duyurmaya çalıştılar. Dokuz patron, bu bildiriye imza koydukları için bu olay, “Dokuz Patron Olayı” olarak basın tarihimizde yerini aldı. Hangi gazetelerdi bunlar? Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Dünya, Tercüman, Vatan, Akşam, Yeni İstanbul ve Yeni Sabah.
Patronlar bu ortak bildiriyi gazetelerinde yayımlarken üç gün boyunca gazetelerini kapatacaklarını da yine gazeteleri yoluyla kamuoyuna duyurdular. Patronlar cephesinde bunlar olurken, gazete çalışanları da boş durmadılar. İstanbul Gazeteciler Sendikasında bir araya gelerek, üç gün boyunca kendi gazetelerini kendileri basıp dağıtma kararı aldılar. “BASIN” gazetesi böyle doğdu. İlk gazete “DAİMA HALKIN HİZMETİNDEYİZ” manşeti ile çıktı. İzmir ve Ankara gazetecileri de destek verince eylem başarıyla sonuçlandı.
İşte bu tarih yani 10 Ocak tarihi, ertesi yıl Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin aldığı bir kararla “Çalışan Gazeteciler Bayramı” olarak kutlandı. 1972’den sonra bu isim “Çalışan Gazeteciler Günü” olarak değiştirildi.
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nün öyküsü özetle bu… Öykü güzel de geldiğimiz noktada gazetecilik ne durumda bir de ona bakalım. Günümüzde yazılı basın can çekişiyor. Gazete çalışanlarının pek çok hakları gasp edilmiş durumda. Dijital basın giderek yazılı basının yerini alıyor. Olan bu…
2025 yılında neler yaşadık, dilerseniz kısaca bir göz atalım. Yüzlerce gazeteci 213 ayrı ceza davasından yargılanırken 11 Gazeteci cezaevinde tutuklu. Türkiye, “Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde” 180 ülke içinde, 159’uncu sırada… Son 23 yılda bu endekste, 60 basamak geriye gitti. 25 gazeteci fiziki saldırıya uğradı. NOW, TELE 1, Sözcü gibi muhalif TV kanalları, para cezası ve ekran karartması ile cezalandırıldı. Diğer yandan, TELE 1, Haber Türk, Shov TV, Bloomberg ile HT Spor’a kayyım atandı.
Anayasamız: “Basın Özgürdür.” Diyor. Basın İş Yasası, aynı şeyi söylüyor: “Basın özgürdür. Bu özgürlük bilgi edinme, yayınlama, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir” diyor. (Madde:4)
SON SÖZ: Kalemini özgürce kullanan, gerçekleri araştıran ve toplumu her zaman ve her koşulda doğru bilgilendiren tüm gazetecilerin 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü kutlu olsun. :
